KARAYOLU TAÅžIMA KANUNU

Kanun Numarası                               :                              : 4925

Kabul Tarihi                                                                      :10.07.2003

Resmi Gazete Yayım Tarihi ve Sayısı           : 19.07.2003/25173

 

BÄ°RÄ°NCÄ° KISIM

Başlangıç Hükümleri

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1. - Bu Kanunun amacı; karayolu taşımalarını ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde düzenlemek, taşımada düzeni ve güvenliği sağlamak, taşımacı, acente ve taşıma işleri komisyoncuları ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği ve benzeri hizmetlerin şartlarını belirlemek, taşıma işlerinde istihdam edilenlerin niteliklerini, haklarını ve sorumluluklarını saptamak, karayolu taşımalarının, diğer taşıma sistemleri ile birlikte ve birbirlerini tamamlayıcı olarak hizmet vermesini ve mevcut imkânların daha yararlı bir şekilde kullanılmasını sağlamaktır.

Kapsam

MADDE 2. - Bu Kanun kamuya açık karayolunda motorlu taşıtlarla yapılan yolcu ve eşya taşımalarını, taşımacıları, taşıma acentelerini, taşıma işleri komisyoncularını, nakliyat ambarı ve kargo işletmecilerini, taşıma işlerinde çalışanlar ile taşımalarda yararlanılan her türlü taşıt, araç, gereç, yapıları ve benzerlerini kapsar.

Ancak, özel otomobillerle ve bunların römorklarıyla yapılan taşımalar, genel ve katma bütçeli dairelerle, il özel idareleri, belediyeler, üniversiteler ve kamu iktisadî teşebbüslerine ait otomobillerle yapılan taşımalar, Türk Silahlı Kuvvetlerine ait motorlu taşıt ve bunların römorkları ile yapılan taşımalar, lastik tekerlekli traktörlerle çekilen römorklarla yapılan taşımalar bu Kanun hükümlerine tâbi değildir.

İl sınırları içerisindeki taşımalar ile yüz kilometreye kadar olan şehirlerarası taşımaların düzenlenmesi il ve ilçe trafik komisyonları ile işbirliği yapılmak suretiyle ilgili valiliklere, belediye sınırları içerisindeki şehiriçi taşımalar belediyelere bu Kanuna göre düzenlenecek yönetmelik esasları dahilinde bırakılabilir.

Uluslararası anlaşmalar ile savaş hali, sıkıyönetim, olağanüstü hal ve doğal afet durumlarında uygulanacak hükümler saklıdır.

Tanımlar

MADDE 3. - Bu Kanunda geçen;

Bakanlık	 : Ulaştırma Bakanlığını,
Taşıma işleri	 : Taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliğini,
Taşıma işleri işletmecisi	 : Taşıma işlerinde faaliyette bulunacak taşımacı, acente, taşıma işleri komisyoncusu, nakliyat ambarı ve kargo işletmecisini,
Sorumluluk sigortası	 : Bu Kanunun 18 inci maddesiyle ihdas edilen zorunlu karayolu taşımacılık malî sorumluluk sigortasını,
Taşıma	 : Yolcunun taşıta bindiği veya eşyanın taşımacıya teslim edildiği yerden varış noktasına götürülmesini,
Taşımacı	: Taşımacı yetki belgesine sahip olan ve kendi nam ve hesabına taşımayı bir ücret karşılığı üstlenen gerçek veya tüzel kişiyi,
Eşya (yük)	 : İnsandan başka taşınabilen canlı veya cansız her türlü nesneyi,
Kalkış noktası	: Yolcunun taşıta bindiği veya eşyanın taşımacıya teslim edildiği yeri,
Varış noktası	 : Yolcu bileti veya taşıma senedinde gösterilen, yolcu veya eşyanın götürülmek istendiği yeri,
Gönderen	: Eşyayı taşımacıya teslim eden, gönderileni belirleyen ve taşıma senedini imzalayan kişiyi,
Gönderilen	: Sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi ve taşıma senedinde belirtilen eşyanın teslim edileceği kişiyi,
Acente	: Ticarî mümessil, ticarî vekil, satış memuru veya müstahdem gibi bağımlı bir sıfatı olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak belirli bir yer veya bölge içinde daimî surette bir veya birden fazla taşımacıyı ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi ve onlar adına taşıma sözleşmesi yapmayı meslek edinen kişiyi,
Taşıma işleri komisyoncusu	 : Ücreti karşılığında kendi namına ve bir müvekkil hesabına eşya taşıtmayı meslek edinmiş kişiyi,
Nakliyat ambarı	 : Bir veya birden fazla gönderenden toplu veya parça başı eşyanın teslim alınarak işletmecinin gözetimi ve denetimi altında yükleme, boşaltma, depolama, istifleme, aktarma ve gönderilene teslim gibi hizmetlerin yapıldığı yeri,
Nakliyat ambarı işletmecisi	: Bağımsız bir işyerinin kullanma hakkına sahip olan ve eşyayı teslim alarak kendi gözetim ve denetimi altında; yükleme, boşaltma, depolama, istifleme, aktarma ve gönderilene teslim gibi hizmetleri yerine getiren, taşımayı yapan veya yaptıran ve bundan doğacak sorumluluğu üstlenen kişiyi,
Kargo	 : Tek parçada en fazla yüz kilogramı geçmeyen genellikle ambalaj ve kap içerisinde olan küçük boyutlu koli, sandık, paket gibi parça eşyayı,
Kargo işletmecisi	 : Bağımsız bir işyerinin kullanma hakkına sahip olan ve kargoyu teslim alarak kısa sürede gönderilene ulaştırmak amacıyla kendi gözetimi ve denetimi altında yükleme, boşaltma, depolama, istifleme, aktarma ve gönderilene teslim gibi hizmetleri yerine getiren, taşımayı yapan veya yaptıran ve bundan doğacak sorumluluğu üstlenen kişiyi,
Yolcu	 : Taşıtı kullanan sürücü ile hizmetliler dışında taşıtta bulunan kişileri,
Tehlikeli yük	 : Bu Kanuna göre düzenlenecek yönetmelikte tehlikeli olarak kabul edilen yükü,
Parça başına taşıma	: Bir veya birden çok gönderenin aynı veya birbirinden ayrı gönderilene ait eşyaların taşınmasını,
Yolcu bileti	 : Yolcunun taşınması yükümlülüğünü içeren, yönetmelikte öngörülen şekil ve şartları ihtiva eden ve yolcuya verilmesi zorunlu belgeyi,
Şehirlerarası taşıma	 : Herhangi bir ilin herhangi bir noktasından veya yerleşim biriminden başlayıp diğer bir ilin herhangi bir noktasında veya yerleşim biriminde biten taşımaları,
Uluslararası taşıma	 : Türkiye’den veya Türkiye’ye karayoluyla; Türkiye üzerinden karayoluyla transit, Türkiye’ye denizyolu, demiryolu ve havayolu ile gelip karayolundan üçüncü ülkelere yapılan taşımaları,
Düzenli sefer	 : Belirli bir zaman ve ücret tarifesine göre, tespit edilmiş bir güzergâhta önceden açıklanmış yerleşme birimleri arasında yapılan taşımaları,
Arızî sefer	 : Aynı taşıtla bütün güzergâh boyunca aynı yolcu grubunun taşınması ve kalkış noktasına geri getirilmesi şeklindeki kapalı kapı seferleri ile gidişi dolu, dönüşü boş veya gidişi boş, dönüşü dolu seferleri,
Mekik sefer	 : Birden fazla gidiş ve dönüş seferinde aynı kalkış yerinden aynı varış yerine önceden gruplandırılmış yolcuların taşınmasını,

Ä°fade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Taşımada Genel Kurallar

Genel kural

MADDE 4. - Taşımalar; ekonomik, seri, elverişli, güvenli, çevreye kötü etkisi en az ve kamu yararını gözetecek tarzda serbest rekabet ortamında gerçekleştirilir.

Yetki belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti

MADDE 5. - Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur.

(Değişik:08.02.2008/26781-5728/516.md.) Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yetki belgesi alınabilmesi için taşıma işleri işletmecilerinin meslekî saygınlık, malî yeterlilik ve meslekî yeterliliğe sahip olması gerekmektedir. Ayrıca, karayoluyla yük ve yolcu taşımacılığı faaliyetlerinde kullanılan ticari araçlarda çalışan şoförlerin, sürücü mesleki yeterlilik belgesi almaları zorunludur. Bu maddeye ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. 18.1.1954 tarihli ve 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu hükümleri saklıdır.

Taşımacılara, yetki belgesinden ayrı olarak taşımalarda kullanılacak taşıtların niteliğini ve sayısını gösteren taşıt belgesi ile taşımacının taşıt belgesinde kayıtlı her taşıt için düzenlenen ve taşıtta bulunması gereken taşıt kartı verilir.

Taşıma işleri işletmecilerinin sayısı, yolcu ve eşya kapasitesi, taşıtların durumu, güvenlik veya benzeri nedenlerle Bakanlık, yetki belgelerinin verilmesinde sınırlamalar ve yeni düzenlemeler getirebilir.

Tehlikeli yük taşıyan taşıtlar ve bunların bağlı olduğu taşımacılar, taşıyacakları yüklerin özelliğine uygun olduğunu gösteren bilgi ve belgelere dayanarak birinci fıkrada belirtilen yetki belgesinden ayrı olarak ilgili mercilerden ayrıca izin almakla yükümlüdürler.

Taşımacılar, taşıma hizmetlerini kabul edilebilir bir neden olmaksızın veya zorunlu haller dışında yapmaktan kaçınamazlar ve taşıma hizmetinden herkesin her zaman yararlanmasını sağlamak zorundadırlar.

Taşımalar, diğer taşımacılar veya üçüncü şahıslar tarafından engellenemez.

Taşımacının sorumluluğu

MADDE 6. - Yolcu ve eşya taşımaları, kanunlara ve taşımacı ile yolcu ve gönderen arasındaki sözleşmelere uygun olarak yapılır. Yolcu taşımaları biletsiz veya taşıma sözleşmesiz, eşya taşımaları taşıma senetsiz yapılamaz.

Taşımacı, acentesinin acentelik sıfatıyla yapmış olduğu bu Kanun kapsamındaki faaliyet ve işlemlerden müteselsilen sorumludur.

Taşımacı, yolcu ve eşyanın güvenlik içinde taşınmasından sorumludur. Yolcu ve gönderenler de taşımacının güvenlik yönünden almış olduğu tedbirlere uymak zorundadırlar.

Taşımacı, çevre kirliliğini önleme, çevre ve insan sağlığını koruma amacıyla yürürlüğe konulan mevzuat hükümlerine uymak zorundadır.

Taşımacının yükümlülüğü

MADDE 7. - Taşımacı, yolcuların sağlıklı, rahat ve güvenli bir yolculuk yapmasını sağlayacak tedbirleri almak, yolcu ve eşyayı taahhüt ettiği yere kadar götürmekle yükümlüdür.

İlgili mevzuat hükümlerine uygun bir taşıtı, nitelikli şoför ve hizmetli personeli sefere göndermek, şoförlerin sürücü belgelerinin bulunup bulunmadığını araştırmak, teknik şartlara uymayan taşıtların trafiğe çıkmasına engel olmak, güzergâh mesafesini dikkate alarak yeteri kadar şoför bulundurmak, taşıt kartları olmayan ve bu Kanunda öngörülen sorumluluk sigortası bulunmayan taşıtları trafiğe çıkarmamak hususunda taşımacı gereken özeni ve duyarlılığı göstermek zorundadır.

Karayolları alt yapısı, işletilmesi, trafiği, doğal afetler, meteorolojik şartlar ile arıza ve kaza hali dahil, beklenmeyen sebeplerle ilgili olarak ortaya çıkan ve taşımanın devamına engel olan sebeplerin, belirsiz bir beklemeyi mecburî kılması veya varış noktasına kadar gerekli zamanın bir katından daha fazla beklemeyi gerektirmesi halinde, imkân olduğu takdirde taşımacı bir başka güzergâhı izleyerek taşımayı tamamlamak, aksi halde yolcuyu güzergâh üzerinde yolcunun dilediği bir yere kadar götürmek veya yolcu ve eşyayı hareket noktasına geri getirmekle yükümlüdür.

Bu gibi hallerde, yolcunun ve eşya sahibinin bütün hakları saklı olup, taşımacılar herhangi bir ek ödeme veya benzeri talepte bulunamazlar.

Eşya için taşıma senedindeki hükümler uygulanır.

Taşımacılar altışar aylık süre ile yılda en az iki kez şoförlerinin ceza puanı durumunu Emniyet Genel Müdürlüğünden öğrenmek ve ceza puanı yüksek olan şoförlerle ilgili, eğitim ve iç denetim yönünden gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.

Gönderenin sorumluluğu

MADDE 8. - Gönderen, eşyanın varış noktası, cinsi, miktarı ve nitelikleri ile diğer önemli bilgileri tam ve doğru olarak taşımacıya bildirmek zorundadır. Yanlış ve eksik bildirmelerden doğacak her türlü sorumluluk gönderene aittir. Taşımacı, bir ihbar veya şüphe halinde yetkili ve görevlilerin huzurunda eşyayı kontrol ettirebilir.

Acente, taşıma işleri komisyonculuğu, nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapanların sorumluluğu

MADDE 9. - Acenteler ve taşıma işleri komisyoncuları bu sıfatla yapmış oldukları faaliyet ve işlemlerden taşımacı ile müştereken ve müteselsilen sorumludur. Nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapanlar, eşyayı teslim aldığı andan teslim edinceye kadar, eşyanın tamamı ve kısmen kaybından ve vuku bulacak hasarından, korunması ve taşınmasından, güvenliği ve düzenliliğini sağlamaktan, çevre kirliliğini önleme ve insan sağlığını koruma konusundaki kurallara uymaktan sorumludur.

Taşıma yasağı

MADDE 10. - Acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu yetki belgesine sahip olanlar taşımacı yetki belgesi almadan kendi nam ve hesaplarına taşıma yapamaz ve yaptıramazlar.

Taşıma işleri komisyoncularının, kendi namlarına eşya taşıtabilmeleri için bu taşımaları bir müvekkil hesabına yapmaları zorunludur.

Yolcu taşımacılığında komisyonculuk yapılamaz.

Ãœcret ve zaman tarifeleri

MADDE 11. - Düzenli yolcu ve eşya taşımaları, nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği ücret tarifeleri, yetki belgesi sahiplerince geçerlilik süresi de belirtilmek suretiyle hazırlanır ve Bakanlığa bildirilir.

Ücret tarifelerine uyulması ve bu tarifelerin görülebilecek şekilde işyeri, terminal ve bilet satış yerlerine asılması ve taşıtlarda bulundurulması zorunludur.

Yolcu ve eşya taşıma, yükleme, boşaltma, depolama ve aktarma hizmetleri de dahil olmak üzere ücret tarifelerinin, ülke ekonomisi ve kamu yararı aleyhine sonuç vermesi ve aşırı ücret uygulanması veya rekabet ortamının bozulması halinde ve gerektiğinde taban ve tavan ücretleri Bakanlıkça tespit edilebilir.

Ücret tarifeleri başlangıç ve bitiş noktaları arasında gidiş ve dönüşte aynı şekilde düzenlenir. Değişik fiyat tarifesi uygulanamaz.

Düzenli yolcu ve eşya taşımaları zaman tarifesine tâbidir. Taşımacılar tarafından geçerlilik süresi de belirtilmek suretiyle hazırlanan zaman tarifeleri, Bakanlıkça onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.

Taşımacılar zaman tarifelerine uymak ve tarifelerini görülebilecek şekilde işyeri, terminal ve bilet satış yerlerinde bulundurmak zorundadırlar.

Ücretsiz ve tarife altı uygulamalarına ilişkin esaslar yönetmelikte düzenlenir.

 

Ä°KÄ°NCÄ° KISIM

Uluslararası Taşımalar

BİRİNCİ BÖLÜM

Uluslararası Taşımaların Kapsamı ve Taşıma Yetkisi

Uluslararası taşımaların kapsamı

MADDE 12. - Uluslararası yolcu ve eşya taşımaları;

a) Türkiye’ye karayoluyla veya demiryoluyla herhangi bir hudut kapısından giren veya Türkiye’nin herhangi bir limanına denizyolu ile gelen karayolu taşıtlarıyla yapılan transit taşımaları,

b) Türkiye’ye demiryolu, denizyolu veya havayoluyla gelen ve varış noktasından karayolu taşıtlarıyla üçüncü ülkelere yapılan taşımaları,

c) Türkiye’den karayolu taşıtları ile diÄŸer ülkelere yapılan taşımaları,

d) DiÄŸer ülkelerden karayolu taşıtları ile Türkiye’ye yapılan taşımaları,

Kapsar.

Taşıma yetkisi

MADDE 13. - 12 nci maddenin (a) bendindeki taşımaları, uluslararası ikili ve çok taraflı karayolu taşıma anlaşmalarına göre taşıma yapmaya yetkili veya Bakanlıkça izin verilmiş yabancı plâkalı taşıtlar ile uluslararası taşımalar için Bakanlıktan yetki belgesi almış taşımacılara ait taşıtlarla yapılabilir.

12 nci maddenin (b) bendindeki taşımalar, Bakanlıktan uluslararası taşımacı yetki belgesi almış taşımacılar tarafından yapılır. Yabancı plâkalı taşıtlara ise Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu kararı ile taşıma yetkisi verilebilir.

Yukarıdaki fıkralarda taşıma yetkisi verilen taşıtların, hangi ülkelere hangi kara hudut kapısı, deniz limanı, hava alanı veya limanı, demiryolu istasyonu veya garından taşıma yapacağı Bakanlıkça belirlenir.

12 nci maddenin (c) ve (d) bentlerindeki taşımalar uluslararası taşımacı yetki belgesine sahip taşımacılar ile ikili ve çok taraflı karayolu taşıma anlaşmalarına göre izin verilmiş veya Bakanlıkça özel izin belgesi verilmiş yabancı taşımacılara ait taşıtlarla yapılabilir.

Yabancı plâkalı taşıtlar, Türkiye sınırları dahilindeki iki nokta arasında taşıma yapamazlar.

 

İKİNCİ BÖLÜM

Yasak Haller, Taşımaların Düzenlenmesi, Geçiş Ücretleri

Yasak haller

MADDE 14. - Zorunlu hallerde sınır mülkî idare amirince verilecek izin dışında, ilgili kanunlara ve taşımacı ile yolcu ve gönderen arasındaki sözleşmelere aykırı olarak, yolcu ve eşya sınır kapılarına taşınamaz, buralarda aktarmaları yapılamaz, eşya depolanamaz ve yolcular sınır kapısından yaya geçerek başka bir taşıta binemezler.

Taşımaların düzenlenmesi

MADDE 15. - Türkiye’ye veya Türkiye üzerinden karayoluyla yapılacak transit taşımalarda, yurt içi taşımaları aksatmamak ve Türkiye üzerinden yapılan uluslararası taşımaları daha düzenli ve süratli kılmak amacıyla, gerektiÄŸinde diÄŸer taşıma sistemleri ile birlikte ve tamamlayıcı olmak üzere alt yapının fiziksel sınırları, güzergâhların belirlenmesine iliÅŸkin mevzuat çerçevesinde, kota sistemi uygulanabilir.

Karayolu taşıma anlaşması olmayan ülkelerin taşımada kullanacağı taşıtlar Bakanlıkça verilecek izne tâbidir.

Geçiş ücretleri

MADDE 16. - Karayolunun bakımı, korunması ile karayolu ve taşımanın yönetimine ilişkin giderlere katkıda bulunmak üzere yabancı plâkalı araçlardan geçiş ücretleri alınır.

Köprü, tünel ve otoyol ücreti gibi karayolu alt yapısının kullanılmasından alınan ücret ile eşya ve taşıtlar için yapılan hizmetlerin ücretleri, bu geçiş ücretlerine dahil değildir.

Bakanlık, geçiş ücretlerini tespit etmeye, artırmaya, indirmeye veya kaldırmaya yetkilidir.

Ülkemizin taraf olduğu uluslararası anlaşmaların hükümleri saklıdır.

ÜÇÜNCÜ KISIM

Sorumluluk ve Sigorta

BİRİNCİ BÖLÜM

Yolcu Taşımalarında Sigorta, Sigorta Zorunluluğu, Sigorta Tarifeleri

Sorumluluk

MADDE 17. - Şehirlerarası ve uluslararası yolcu taşımacıları; duraklamalar dahil olmak üzere yolcunun kalkış noktasından, varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelecek bir kaza nedeniyle yolcunun ölümü, yaralanması ya da eşyasının zarara uğramasından dolayı sorumludur.

Zorunlu karayolu taşımacılık malî sorumluluk sigortası

MADDE 18. - Taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedenî zararlar için bu Kanunun 17 nci maddesinden doğan sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadır. Ancak, Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlık gerekli gördüğü takdirde, tespit edeceği yabancı ülkelerde ortaya çıkabilecek zararları teminat kapsamı dışında tutabilir.

Zorunlu karayolu taşımacılık malî sorumluluk sigortasını yaptırmakla yükümlü olan taşımacı; kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya hak sahibinin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.

Sorumluluktan kurtulamayan taşımacı, kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, durum ve şartlara göre tazminattan indirim yapılabilir.

Sorumluluk sigortasına ilişkin sigorta genel şartları Hazine Müsteşarlığınca onaylanır. Sorumluluk sigortası tarife ve talimatları Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmî Gazetede yayımlanır. Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlık tarifeyi serbest bırakmaya yetkilidir.

Bu Kanunda öngörülen karayolu taşımacılık malî sorumluluk sigortası Türkiye’de karayolu motorlu araçlar zorunlu malî sorumluluk sigortası branşında ruhsatı bulunan sigorta ÅŸirketleri tarafından yapılır.

Hak sahiplerinin çokluğu ve zorunlu malî sorumluluk sigortası

MADDE 19. - Hak sahiplerinin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen teminattan fazla ise hak sahiplerinden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, teminat tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tâbi tutulur.

Başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin hak sahiplerinden birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan fazla ödemede bulunan iyiniyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde diğer hak sahiplerine karşı da borcundan kurtulmuş sayılır.

Meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır. Bu sorumluluk sigortası ile karşılanamayan zararlar için 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre yapılması zorunlu olan malî sorumluluk sigortasına müracaat edilir.

Tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller

MADDE 20. - Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller hak sahiplerine karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda taşımacıya rücu edebilir.

Doğrudan doğruya talep hakkı

MADDE 21. - Hak sahipleri, sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabilirler.

Kaza sonucu ihbar ve zararların ödenmesi

MADDE 22. - Sorumluluk sigortası tazminatına yol açan olay, sigorta ettiren veya hak sahibi tarafından öğrenildiği tarihten itibaren otuz iş günü, olay yurt dışında meydana gelmişse altmış işgünü içinde sigorta şirketine ihbar edilir.

Sigorta ettiren; kazaya, zarara veya olayla ilgili olarak açılacak davalara ilişkin bilgi ve belgeleri sigorta şirketine vermekle yükümlüdür.

Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin belgeleri sigortacıya ilettiği tarihten itibaren, sekiz iş günü içinde sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarı hak sahibine ödemek zorundadır.

Sigortanın ispatı

MADDE 23. - Sigorta şirketleri, şekli ve kapsamı Bakanlığın uygun görüşü ve Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlığın onayı ile belirlenip Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğince bastırılacak sorumluluk sigortası belgesini, poliçe ile birlikte sigorta ettirene vermek zorundadır. Poliçede araçların plâka numaraları belirtilir ve her araç için sorumluluk sigortası belgesi düzenlenir.

Taşımacılar sorumluluk sigortası belgelerini araçlarında bulundurmak zorundadır. Sorumluluk sigortası belgesi bulunmayan araçlar sigorta teminatı sağlanıncaya kadar trafikten men edilir.

 

İKİNCİ BÖLÜM

Zamanaşımı, Yetkili Mahkemeler ve İcra Daireleri

Zamanaşımı

MADDE 24. - Bu Kanuna göre yapılan sorumluluk sigortası sözleşmelerinden doğan her türlü tazminat davası, hak sahibinin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her halde zarara neden olan olay tarihinden itibaren on yıl sonra zamanaşımına uğrar.

(Değişik:08.02.2008/26781-5728/517.md.) Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğmakta ve Türk Ceza Kanununda bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörülmekte ise tazminat davasında bu ceza zamanaşımı uygulanır.

Sorumlu kişi hakkındaki zamanaşımını kesen sebepler, sigorta şirketi hakkında da uygulanır. Sigorta şirketi hakkında zamanaşımını kesen sebepler sorumlu kişi hakkında da uygulanır.

Sorumluluk sigortasında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğrendikleri günden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrar.

Yetkili mahkeme ve icra daireleri

MADDE 25. - Sigorta sözleşmesinden doğan anlaşmazlıklar, tazminat ve rücu talepleri nedeni ile açılacak davalarda ve icra takiplerinde yetkili mahkeme veya icra daireleri; sigorta şirketinin veya şubesinin, sigorta sözleşmesini yapan acentenin, sigortalının, hak sahibinin, rücu edilenin ikametgâhındaki veya zarara yol açan olayın meydana geldiği yerdeki mahkeme ve icra daireleridir.

DÖRDÜNCÜ KISIM

Çeşitli Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Cezalar

İdarî para cezaları

MADDE 26- (DeÄŸiÅŸik:08.02.2008/26781-5728/518.md.) Bu Kanunun;

a) 5 inci maddesine göre yetki belgesi almadan taşıma işinde faaliyette bulunanlara beşbin Türk Lirası,

5 inci maddesinin beşinci fıkrasına aykırı davranan taşımacılara beşyüz Türk Lirası,

5 inci maddesinin altıncı fıkrasına göre taşıma hizmetini yapmaktan kaçınan taşımacılara dörtyüz Türk Lirası,

5 inci maddesinin yedinci fıkrasına aykırı davranarak bir taşımacının diğer bir taşımacının taşıma faaliyetini engellemesi halinde dörtbin Türk Lirası,

b) Bilette tayin edilen yeri başka bir kimseye verenler veya 6 ncı maddesine aykırı davranarak yolcu taşıyanlardan, her yolcu için taşıma ücretinin beş katı tutarı, taşıma senedi olmaksızın eşya taşıyanlardan bin Türk Lirası,

c) 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına aykırı davranan taşımacılara üçyüz Türk Lirası, üçüncü ve dördüncü fıkralarına aykırı davranan taşımacılara beşyüz Türk Lirası,

d) 7 nci maddesinin birinci fıkrasına aykırı davranan yolcu taşımacılarına bin Türk Lirası, ikinci fıkrasına aykırı davranan taşımacılara beşyüz Türk Lirası, altıncı fıkrasına aykırı davranan taşımacılara üçyüz Türk Lirası,

e) 10 uncu maddesine aykırı davranan acente ve taşıma işleri komisyoncularına üçbin Türk Lirası,

f) 11 inci maddesine aykırı davranarak ücret tarifesi düzenlemeyenlere beşyüz Türk Lirası, ücret tarifelerine uymayan veya değişik ücret tarifeleri uygulayanlara beşyüz Türk Lirası, bunun dışında ikinci fıkraya aykırı davrananlara ikiyüz Türk Lirası,

Zaman tarifesine uymayanlara ikiyüz Türk Lirası, zaman tarifelerini görülebilecek şekilde işyeri, terminal ve bilet satış yerlerinde bulundurmayanlara yüz Türk Lirası,

g) 13 üncü maddesine aykırı olarak yabancı plâkalı taşıtların Türkiye sınırları dahilindeki iki nokta arasında taşıma yapması halinde, taşıt sahibine veya şoförüne bin Türk Lirası,

h) 14 üncü maddesine aykırı davrananlara beşyüz Türk Lirası,

ı) 18 inci maddesi hükümlerine göre sorumluluk sigortası yaptırmayan taşımacılara bin Türk Lirası,

18 inci madde hükümlerine göre sorumluluk sigortası yapmaktan kaçınan sigorta şirketlerine, ödenmesi gereken sigorta priminin on katı tutarında,

i) 22 nci maddesinin ikinci fıkrasına uymayan ve yükümlülükleri yerine getirmeyen taşımacılara beşyüz Türk Lirası,

j) 32 nci maddesine aykırı olarak terminal ve ara durak dışında yolcu indirip bindiren taşımacılara üçyüz Türk Lirası,

k) 5 inci maddesine göre mesleki yeterlilik belgesine sahip olmadan faaliyet gösteren işletmecilere beşyüz Türk Lirası, şoförlere ise ikiyüz Türk Lirası,

İdarî para cezası verilir.

Ceza uygulaması

MADDE 27. - (Değişik:08.02.2008/26781-5728/519.md.) Bu Kanunda yazılı idarî yaptırımlara mahallî mülkî amir karar vermeye yetkilidir.

26 ncı maddeye göre verilen idarî para cezaları, bu Kanunda ve yönetmelikte düzenlenen uyarma, geçici durdurma ve iptal gibi idarî  yaptırımların uygulanmasına engel teşkil etmez.

Suç ve ceza tutanakları

MADDE 28. - (Mülga:08.02.2008/26781-5728/578-rr.md.)

Para cezalarının ödenme süresi

MADDE 29. - (Mülga:08.02.2008/26781-5728/578-rr.md.)

Tekrar

MADDE 30 - (Değişik:08.02.2008/26781-5728/520.md.) Bu Kanunda belirtilen idarî para cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde aynı nitelikteki fiili üç defa işlediği tespit edilen gerçek ve tüzel kişilere, işlediği fiillerin cezalarının toplamının on katı idarî para cezası verilir ve taşıt şoförünün yurt içi ve yurt dışı taşımalarda sürücü mesleki yeterlilik belgesi ile varsa uluslararası sürücü sertifikası bir yıl süreyle askıya alınır.

 

 

İKİNCİ BÖLÜM

İdarî Müeyyideler

Belge alma şartlarının kaybedilmesi ve tahrifat

MADDE 31. - Yetki belgesi alma şartlarından herhangi birinin taşınmadığının sonradan anlaşılması veya faaliyet sırasında bu şartlardan herhangi birinin kaybedilip de verilen süre içerisinde giderilmemesi halinde yetki belgeleri iptal edilir.

(Değişik:08.02.2008/26781-5728/521.md.) Yetki belgeleri, taşıt belgeleri veya taşıt kartı üzerinde tahrifat yapan yetki belgesi sahipleri hakkında Türk Ceza Kanununun belgede sahtecilik suçuna ilişkin hükümlerine göre verilecek ceza yarı oranında indirilir.

 

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Son Hükümler

Terminal

MADDE 32. - Düzenli seferli yolcu taşımalarında kalkış ve varışların bir terminalden yapılması esastır. Ancak yeri ve zamanı önceden belirlenen ve nitelikleri yönetmelikte tespit edilen ara duraklarda da yolcu indirmesi ve bindirmesi yapılabilir.

Yolcu taşımacılarının, en az bir yolcu terminaline bağımsız olarak veya birlikte sahip olmaları veya bu terminalin kullanma hakkını haiz olmaları zorunludur. Aynı terminalden, nitelik ve niceliğine göre birden fazla taşımacı yararlanabilir. Eşya taşımacılığında terminal bulundurma zorunluluğu aranmaz. Terminallerin özellikleri yönetmelikle belirlenir.

Ãœcretler

MADDE 33. - Verilecek yetki belgeleri ve taşıt kartlarından ücret alınır. Ãœcreti alınmadan yetki belgeleri ve taşıt kartları verilmez. Yetki belgesinin yenilenmesinde ve zayiinde ücretin % 50’si alınır. Unvan deÄŸiÅŸikliÄŸi, adres deÄŸiÅŸikliÄŸi ve benzeri nedenlerle süresi bitmeden yenilenen belgelerden ücret alınmaz.

Bu ücretler, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükmü uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.

Bakanlık, görev alanına giren hizmetleri yerine getirmek için, merkezde Bakanın onayı ile döner sermaye işletmesi kurabilir. Döner sermaye miktarını belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. İşletmenin görevleri, gelirleri, işleyişi, denetimi ve diğer hususlar yönetmelikle belirlenir.

Yönetmelik

MADDE 34. - Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde;

a) Taşımacılık, acente ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerde aranacak şartlar, verilecek yetki belgeleri ve taşıt belgeleri, her belge türü için gerekli olan taşıt kapasiteleri, taşıtların yaşı, nitelikleri, istiap hadleri ve terminal hizmetlerinde öngörülecek hususları,

b) Belgelerin geçerlilik süreleri, geri alınması ve uygulanacak idarî müeyyideleri,

c) Taşımacı, acente ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapacakların yükümlülükleri, bagaj ve taşımanın yardımcı hizmetleri,

d) Zaman ve fiyat tarifelerinin düzenlenmesi, yolcu bileti ve taşıma senedinin şekil ve muhtevasını,

e) Taşıma işlerinde çalışan şoför ve diğer görevlilerde aranacak şartlar ve nitelikleri,

f) Taşıma hizmetlerinin denetimi ve belge taleplerinin incelenmesi ile ilgili esasları,

g) Ücretsiz ve tarife altı uygulama esasları,

h) Kanunun uygulanmasıyla ilgili diğer esas ve usulleri,

Düzenleyen yönetmelikler Bakanlıkça hazırlanarak Resmî Gazetede yayımlanır.

Yetki devri

MADDE 35. - Bakanlık, bu Kanun gereğince yerine getirmekle yükümlü olduğu görev ve yetkilerinin tamamını veya bir kısmını devredebilir. Devirle ilgili usul ve esaslar çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde uygulanacak mevzuat

MADDE 36. - Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

GEÇİCİ MADDE 1. - Bu Kanuna göre yürürlüğe konulacak yönetmeliklerin yürürlüğe girdiği tarihten önce yetki belgesi almış olanlar hariç, şehirlerarası eşya taşımacılığı konusunda taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapan gerçek ve tüzel kişiler başvurudaki şartlar aranmaksızın yönetmeliklerin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde yetki belgesi almak zorundadırlar. Zorunluluk halinde bu süre Bakanlıkça altı aylık dönemlerle en fazla bir yıl uzatılabilir.

İlk defa yetki belgesi almak isteyenlerin talep ettikleri yetki belgesi ile ilgili faaliyette bulunduklarını belgelemeleri gerekmektedir. Belge alma süresi bitiminden sonra müracaat edenlere bu Kanun ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmelik hükümleri uygulanır.

GEÇİCİ MADDE 2. - Geçici 1 inci maddede öngörülen süre içerisinde yetki belgesi alan taşımacılar, acente ve taşıma işleri komisyoncuları ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapanlar yetki belgesi aldığı tarihten itibaren iki yıl içerisinde durumlarını bu Kanun ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliğe uydurmak zorundadırlar.

GEÇİCİ MADDE 3. - Bu Kanunun yayımından önce ayrı terminal izni alan veya ayrı terminal işleten gerçek veya tüzel kişiler mevcut terminallerini işletmeye devam edebilirler.

Ancak, yönetmelikte bulunan şartları bir yıl içerisinde yerine getirmek zorundadırlar.

Yürürlük

MADDE 37. - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 38. - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

 Sürücülerin Dikkatine!
      İyi bir sürüş ve frenleme için lastiklerin dış yüzeyini ve stepne dahil tüm lastiklerin havasını mutlaka kontrol edin. Kötü bir lastik her zaman kaza sebebi olabilir. Ayrıca kabak lastikler, özellikle yağışlı havalarda direksiyon hakimiyetini tamamen sürücünün elinden alabilir. Kabak lastikleri değiştirin. Lastikleri iki ön veya iki arka şeklinde değiştirin. Her iki lastiğin de aynı desende olmasına dikkat edin. Unutmayın ki Lastik dış derinliklerinde eşit olmayan aşınma oluşması yani, lastiklerden birisinin ötekisine nazaran daha fazla ve normal olmayan biçimde yıpranması ön düzen sisteminde bir arıza olduğunun habercisidir. 

      Fren hidrolik yağının seviyesindeki azalma bir arızanın habercisi olarak kabul edilmelidir. Fren pedalına basıldığında pedal önce bir yerde durup daha sonra bir gevşeme hissediliyorsa ciddi bir sorun var demektir. Fren pedalına basılınca bir yaylanma hissediliyorsa sistemde hava vardır . Hemen servise gidin. 

     ABS fren sistemi, virajlarda ıslak yüzeylerde çakıl ve benzeri malzemeli yollarda daha iyi yol tutuÅŸu saÄŸlamaz. YaÄŸdan fazla hızla virajlara girerken yol platformunda kalmanıza yardım etmez. ABS’nin ıslak yol yüzeyinde önünüzdeki aracı yakın takip ederken ortaya çıkan bir frenleme durumunda size bir yararı olmayacaktır. 

     Emniyet kemerinin taşıtınızın orta direklerinde bulunan ayarlı tutucularından boyunuza göre ayarlayın. Emniyet kemeri kesinlikle boyun bölgenizin üzerinde olmasın. Bu tip kullanım kaza sırasında boğulmanıza sebep olabilir. 

     Kış aylarıyla birlikte araçlarda elektrik sarfiyatı artar. Bu yüzden ilk olarak elektrik marş ve şarj dinamolarının kontrol ikinci olarak da akülerin bakımını yaptırın. Akü çok yoruluyorsa akü suyunu, suyundaki asit oranını ve kutup başlarını kontrol edin. Kutup başlarını gres yağı, bulunamıyorsa vazelin yağı ile silinin. Bir de araçların bakım kilometresi gelmese bile yaz çıkışı servise götürüp genel bakımdan geçirtin 

    Yakıt filtresini ve karbüratörü kontrolden geçirin. Yakıt filtresinin içine kaçacak suyun donması, aracın çalışmasını zorlaştırır. Karbüratörün içine kir ve tortuların girmezsi de yakıt sarfiyatını arttıracağı gibi aracınızın istenilen düzende çalışmasını engeller. 

    Kışa giriş bakımına radyatöre antifriz koymakla başlayabilirsiniz. Sürücü olmanız hasebiyle bahse konu işlemi kendiniz yapabilseniz de yetkili bir servisin yardımına başvurmanızda faydalar olduğunu da unutmayın 

    Her zaman aracınızda mutlaka çekme halatı, takoz, zincir ve reflektör bulundurun Yağış anında kayganlaşan zeminde takip mesafesine uyun. Hız yapmayın. 

    Soğuk havalarda aracınızın el frenini kesinlikle çekilmeyin. Eğer çekili unutulmuş ve donmuşsa aracı arkadan ve önden iterek sıkışan frenin açılmasına çalışın. Üzerine sıcak su dökerek açmak da bir çözüm yoludur. Aracın kilidinin donması durumunda kapıyı açarken anahtarı ısıtın. 

    Kapıları sürekli olarak kapalı tutun. Şehirler arası yollarda seyahat ederken ayrıca kilitli tutmayı unutmayın. Kapı kollarını, elektrikli dikiz aynalarını ve antenleri vazelinle silerek donması önleyin. 

    Kış şartlarına hazırlama eylemine cam sileceklerinden başlayın. Donan cama kesinlikle sıcak su dökülmeyin, cam çatlar. Normal çeşme suyu yavaş ama iyi bir buz çözücüdür. Tedbirlerin baştan alması durumunda, pratikliği bakımından camların dış yüzeyinin antifrizle silinmesi daha uygundur. İç yüzeylerin sıvı sabunla silinmesi durumunda buğulanma engellenir.  Güvenli Sürüş İpuçları
   Kullandığınız aracın tipi ne olursa olsun, doğabilecek tehlike ve zararlardan uzak kalmak istiyoranız aşağıda sıralanan temel güvenlik stratejilerini dikkate almalısınız. 

  İyi bir sürüş pozisyonu elde edin
Koltuğu, elinizi uzattığınızda bileğiniz direksiyonun en üst kısmına uzanacak konuma ayarlayın. Kafa koruyucuyu kafanızın tam arka kısmına gelecek fakat kafanıza değmeyecek biçimde ayarlayın. Direksiyonu simetrik olarak, saat 3 ve 9 konumlarında tutun. Böylelikle onu sağa ve sola daha çabuk ve tam istediğiniz kadar döndürebilirsiniz. Elinizi direksiyon simidinin tam üstünde tutarsanız, bir tehlike anında hava yastığı şişerse kolunuzu kırabilir ya da yüzünüze çarpabilir. 

  Kontrol edin
Aracı hareket ettirmeden ve durdurmadan önce her şeyin yolunda olup olmadığını kontrol edin. 

  İniş sırasında dikkat!
Özellikle taşıtın sol tarafındaki kapılar, olmak üzere taşıtın kapıları yoldan başka taşıt, bisikletli veya yaya gelmediğinden emin olunmadan açılmamalıdır. 

  Pür dikkat!
Araç kullanırken sürekli dikkatli olun ve genellikle saÄŸ tarafa dikilmiÅŸ olan trafik iÅŸaretlerini asla gözden kaçırmayın! Ters yöndeki iÅŸaretleri arka tarafından yorumlamaya çalışmayın. Sürüş halinde iken araçtakilerle konuÅŸmak durumunda olduÄŸunuzda, gözünüzü yoldan ayırmayın. Kazaların çok görüldüğü bilinen yol ve kavÅŸaklarda daha da dikkatli olun. Bu durumda alkolle ilgili yasak ve sınırlamaları tartışmak yararsızdır. Almanya’da alkol sınırı % 0.05′e indirilmiÅŸtir. 

  Akışa uyun
Koşullar elverdiğince trafik akışına uyun. Aşırı hız farklılıkları tehlikeli olabilir. 

  Hız limtlerine uyun
Kazaların çoğunun nedeni aşırı hız ve dikkatsizce yapılan hareketlerdir. Trafik işaret levhalarındaki hız sınırlarının, müsaade edilen maksimum hızlar olduğu ve ancak trafik, hava ve yol koşulları uygunsa uygulanabileceği unutulmamalıdır. Yol boş ve polis kontrolü yoksa bile hız sınırlarını aşmamaya özen gösterin. Seyahat ettiğiniz yolların hız limitlerini samimi olarak bilin. Bunlar; şehir içi, şehir dışı ve otoyol hız limitleri olmak üzere, sadece üç tanedir. Aksi bir işaret bulunmadıkça bunlar geçerlidir. 

  Vitesi boşta kullanmayın
Yokuşları çıkabileceğinizi tahmin ettiğiniz vitesle inin. Yokuş aşağı inişlerde asla vitesi boşa almayın ve hızınızı artırmamaya özen gösterin. Aksi halde sürüş kontrolünü kaybedebilirsiniz. 

  Çok yaklaşmayın
Şehirlerarası yollarda başka araçlara çok yaklaşmazsanız, onların yapacağı kazalara karışmamış olursunuz. 

  Trafiği izleyin
Yolun ilerisine bakarak, herhangi bir probleme yaklaşmadan önce onu anlayın. Aynalarınıza da sık sık göz atın. 

  Geçebilecek misiniz?
Geçmek istediğiniz aracın hızından yeterince yüksek hızda iseniz geçiş yapabilirsiniz. 

  Daha sonrasını düşünün
Muhtemel acil trafik durumlarını sürekli olarak düşünerek, kurtulma planları yapın. 

  Sürekli sol şeridi kullanmayın
Sol şerit, hızlı sürüş şeridi değil geçiş şerididir. Geçişler dışında sol şeridi boşaltın. Hız yapanları yavaşlatmaya da çalışmayın. Bırakın polisliği polisler yapsın. 

  Far yakın
Gece sürüşleri dışında, şehirlerarası yollarda, yağmurlu ve sisli havalarda gündüzleri de farlarınızı açık tutun. Bu daha iyi görülmenizi sağlayarak karşıdaki sürücülerin daha dikkatli olmalarını sağlayacaktır. Gece sürüşlerinde farlarınızın karşıdan gelen taşıtın sürücüsünün gözünü almaması için, geçiş süresince kısa far durumuna getirmeyi de unutmayın. 

  Sinyal verin
Şerit değişimleri ve dönüşleriniz öncesinde sinyal vererek diğer sürücülere niyetinizi bildirin. 

  Sola dönmek için bekleyin
Trafikte durup sola dönmek için beklerken, yol serbest hale gelinceye kadar tekerleklerinizi ileriye doğru düz tutun. Eğer tekerleklerinizi sola doğru kırarak beklerseniz, birisi size arkadan çarptığında sizi karşıdan gelen trafiğin önüne iter. Ayrıca, ilerinizde bir engel gördüğünüzde, hemen diğer şeride geçmeden önce o şeritteki trafiği kontrol edin ve onlara yol verin. 

  Sağa dönüş
Kırmızı ışıkta sağa dönüş yapılamaz. Sadece bazı kavşaklarda, dönüş için ayrı bir ışık bulunuyor ve yeşil yanıyorsa veya özel olarak dönüş yapılabileceği belirtilmişse, diğer yoldaki trafiğe dikkat edilerek dönüş yapılabilir. 

  Girişlere yardımcı olun
Çok şeritli yollarda sağ şeritte ilerlerken, trafiğin elverdiği ölçüde ve geçici olarak bir iç şeride geçerek, sağdan giriş yapan araçlara güvenli ve düzgünce giriş yapabilmeleri için yardımcı olabilirsiniz. 

  Doğru zamanda fren yapın
Dönüşlere gelmeden önce uygun hıza yavaşlayın. Dönüşün ortasında yapacağınız sert fren aracınızın dengesini bozar. 

  ABS’yi deneyin
Aracınız kilitlenmeyi önleyici fren sistemiyle donatılmışsa, ilk kez karşılaÅŸtığınızda pedal titreÅŸim ve gürültüleri sizi ÅŸaşırtabilir. Bu nedenle, ABS’nin nasıl hissedildiÄŸini anlamak üzere, acil bir durumu beklemeden, yaÄŸmurlu bir günde kumlu, kaygan bir yol veya boÅŸ bir park alanı bularak, ABS’yi uyarmak üzere sert bir fren yapın. 

  Araç kullanırken telefonu kullanmayın
AraÅŸtırmalara göre, araç kullanılırken yapılan telefon konuÅŸmaları kaza riskini dört kat kadar artırmaktadır. Risk, “hands-off” veya kulaklıklı telefon kullanımında da aynıdır. 

  Gece görüşünüzü koruyun
Yaklaşan farlara fazla bakmayın. Körleştiriyorsa, bakışınızı yolun sağ kenarına yoğunlaştırın. 

  Uykunuzu alın
Uykulu iken araç kullanmayın. Gözleriniz bir noktada sabit kalıyorsa bu tehlike işaretidir. Bulduğunuz en yakın güvenli yerde sağa çekerek birkaç dakikalık bir şekerleme yapın. 

  Güvenceye alın
Kısa süreli de olsa, aracınızı terk ederken güvenceye alın. Yani, düşük vitese takarak el frenini çekin, camları kapatarak kapıları kilitleyin. Eğer arabada sizden başka kimse yoksa, kredi kartıyla ödeme yapmaya giderken bile kapıları kilitleyin. 

Arabanızı Kışa Hazırlayın
Soğuk hava aracınızda var olan problemleri daha kötü yapmaktadır. Herhangi bir zamanda başınıza geldiğinde sorun olmayan bir olumsuzluk kışın geldiğinde ölümcül olabilir. Bu nedenle koruyucu kış bakımı bir zorunluluktur. Bakımlı bir araçla kış koşullarında sürüş çok zevklidir. Bakımla ayrıca aracınızın ömrü uzar ve satış fiyatı yüksek olur. Periyodik bakım, sizi sıkıntılardan kurtulabilirse de, kışa girmeden önce almanız gereken bazı önemli önlemleri burada vurgulamayı yararlı buluyoruz. Bu önerilerden bazıları sizin yapabileceğiniz, diğerleri ise oto teknisyenini gerektiren uyarılardır. En iyi planlama kılavuzu, aracınızın kataloğudur. Kataloğu okuyarak, imalatçının önerilerine ve servis takvimine uyunuz. Kışın hızlı araç kullanmayınız. Kötü havalarda mümkünse yola biraz daha erken çıkınız. 

Motor Performansı - Normalde çok iyi çalışmayan bir motor, kötü hava koşullarında çok daha zor çalışır veya hiç çalışmayabilir. Motorun zor ilk hareket, bozuk rölanti ve avans ayarı, stop etme, düşük güç gibi sürüş problemleri varsa iyi bir serviste ayarlattırınız. Hava, yakıt, PCV, vb. filtreleri.) katalogda belirtilen sürelerde (tozlu koşullarda daha da kısa sürelerde) değiştiriniz. 

Yakıt - Yakıt sistemindeki nemin donmasını önlemek için, deponuza ayda bir kez bir şişe buz önleyici katık ekleyin. Yakıt deponuzu yarıdan fazla dolu tutun. Dolu tutulan yakıt deposu borulardaki donmayı önleyecektir. 

YaÄŸ - Motorun yağını ve yaÄŸ filtresini katalogda belirtilen sürelerde (genellikle her 5 000…10 000 km de bir) deÄŸiÅŸtiriniz. 

Soğutma Sistemi - Soğutma sistemi iki yılda bir tamamen boşaltılıp yıkanarak tekrar doldurulmalıdır. Soğutma sıvısının seviyesi, durumu ve konsantrasyonunu kontrol ediniz ve eksilmişse ilave ediniz. (Genellikle 50/50 antifriz/su karışımı önerilmektedir.) Motor tamamen soğumadan radyatör kapağını açmayınız! Termostatın çalışıp çalışmadığını, kayışların, kelepçelerin ve hortumların sıkılık ve durumlarını kontrol ediniz veya ettiriniz. 

Ateşleme sistemi - İlk harekete geçme zorluklarına karşı ateşleme sisteminizi kontrol ettiriniz. 

Cam Silecekleri - Aşınmış, sertleşmiş sileceklerinizi değiştiriniz. Bulabilirseniz, buzlanmaya karşı gelmek için kış silecek lastikleri alın. Cam sileceği sıvısı deposunu doldurun ve sileceklerle far yıkayıcılarınızı kısa bir süre yıkama modunda çalıştırarak tesisatlarının sıvı ile dolmasını sağlayın. Yeterli miktarda cam silecek suyu stoklayın. Aracınızda bir de buz kazıyıcı taşıyın. 

Isıtıcı/Defroster - Yolcu konfor ve sürücü görüşünün açık tutulması için, ısıtıcı ve defrosterin iyi durumda olması gerekir. Herhangi bir sorun varsa mutlaka gideriniz. 

Akü - Aküleri kışın oldukça zor bir görev beklemektedir. Soğuk motoru çevirmek için çok daha fazla enerji gerekmektedir. Kışa girmeden önce akünüzü kontrol ettiriniz. Zayıfsa şarj ettiriniz veya eski ise değiştiriniz. Sizin yapabilecekleriniz, kutupları ve kablo başlarını tel fırça ile fırçalamak, tüm yüzeyleri temizlemek, bağlantıları sıkmak olabilir. Eğer kapakları açılıyorsa akünün içerisindeki sıvı seviyesini kontrol edebilir, eksikse saf su ekleyebilirsiniz. (Akü sıvısı asitlidir cildinize ve üzerinize sıçramamasına özen gösterin sıçraması halinde derhal bol su ile yıkayın. Akü yüzeyindeki artıklara dokunmayınız, akü ile çalışırken gözlük ve lastik eldiven giyiniz. 

Lambalar - Tüm lambaları kontrol ediniz ve çalıştıklarından emin olunuz. Lambaların üzerini kaplayan yol kirlerini ıslak bir bezle temizleyiniz. Görüş azaldığında mutlaka farlarınızı yakınız. Çok kötü görüş koşullarında mümkünse bir kenara park ederek, görüşün iyileşmesini bekleyiniz. 

Egzoz Sistemi - Kaçaklara karşı egzoz sisteminizi kontrol ettirin. Gövde ve döşemede küçük delikler olup olmadığını kontrol ediniz. Aracınızı kapalı garajda çalıştırarak ısıtmayınız. Egzoz dumanı ölümcül olabilir. Soğuk hava sadece aracınızda var olan problemleri daha kötü yapacaktır. 

Tekerlek ve Lastikler - Eski lastiklerle kışa girmeyiniz. Aşınmış lastiklerin kışın kullanılması başınıza büyük sorunlar açabilir. Mümkünse kış lastiği kullanınız ve aracınızda zincir, çekme halatı, eldiven, bot, battaniye, küçük bir kürek, kum ve el feneri bulundurunuz. Yedek lastiğinizi de kontrol ederek iyi ve hazır durumda olmasını sağlayınız. Lastik basınçlarınızı ayda bir (soğukken) kontrol ediniz. Torpido gözünde bir miktar yüksek enerjili yiyecek bulundurunuz. 

Gövde Bakımı - Kışa karşı korunmak için sizin sıcak giysiler giydiğiniz gibi, aracınızın da korunmaya ihtiyacı vardır. Bildiğiniz gibi kışın yollar buzlanmaya karşı tuzlanmaktadır. Yol tuzlarının aracınızın metal kısımlarını çürütmemesi, boyasını bozmaması için, mümkünse, aracınızı ayda en az iki defa yıkayınız. İyi bir cilalama da gereklidir. Cila yağışla gelen kirleticilerin araç yüzeyine yapışmasını önlemektedir. Aynı kirleticiler lastiklerinize de zarar vermektedir. Onlar için de koruyucu sıvılar satılmaktadır. Kullanarak ömürlerini uzatabilirsiniz. Kışın aracınızın içini de en az bir kez temizleyiniz. 

Arabanızı Kışa Hazırlarken Dikkat Etmeniz GerekenlerÂ
1) Arabanızın soğutma sistemine antifriz koyun. Soğutma sisteminde antifriz bulunuyorsa antifrizin derecesini ölçtürün ve yetersizse antifriz ekleyerek yeterli düzeye getirin. Yüzde 50 su, yüzde 50 antifriz oranında bir karışım kış aylarında arabanız için yeterli olacaktır. Antifriz soğutma sisteminin donması engellemenin yanında içeriği ile soğutma sistemindeki tortuları eritir ve kaçağa neden olabilecek delikleri açarak fark edilmesini kolaylaştırır.
2) Arabanızda zincir bulundurun.
3) Soğuk kış sabahlarında arabanızı çalıştırıp 3-5 dakika motorun ısınmasını bekleyin. Böylece motorun yağlama sistemi motorun her tarafına ulaşacak ve motorunuzdaki aşınma en aza inecektir.
4) Güvenli bir sürüş için lastik basınçlarının arabanızın kullanım kılavuzunda yazan değerlerde olmasını sağlayın. Lastik basıncını ölçerken lastiklerin soğuk olmasına özen gösteriniz.
5) Akü kutup başlarını kontrol edin. Eğer oksitlenmişlerse temizleyin ve gevşememeleri için iyice sıkın.
6) Fren hidroliği ve hidrolik direksiyon hidroliğini kontrol edin. Gerekirse arabanızın kullanım kılavuzunda gösterildiği gibi tamamlayın.
7) Lastiklerinizin diş kalınlığını kontrol ettirin ve gerekiyorsa arabanıza dört adet kış lastiği taktırın.
Farları, sis farlarını, sinyalleri ve stop lambalarını kontrol edin ve çalışmayan lambaları değiştirin.
9) Arabanızın silecekleri eskimişse değiştirin. Eğer yeni olmalarına rağmen iyi silmiyorlarsa ayarlarını yaptırınız.
10) Don tehlikesi varsa silecekleri camdan ayırın, aksi takdirde soğuğun etkisiyle silecekler cama yapışacaktır ve de silme özelliklerini yitireceklerdir.
11) Camların, aynaların ve de anahtar yuvalarının donması halinde aracınızda mutlaka hayatınızı kurtaracak olan buz çözücü spreylerden bulundurun.Â
12) Camlarınızda oluşan buzları sert bir cisimle kazımak camınızı çizmenize yol açabilir bu nedenle kazıma işlemi için bir plastik spatula bulundurun.
13) Silecek suyunuzun donup kabını patlatmaması için silecek suyuna donmayı engelleyici silecek suyu katkılarından ekleyin.
14) Kalorifer sistemini kış gelmeden yetkili bir servise kontrol ettirin ve sorunsuz çalışmasını sağlayın.

Sürüş Esnasında Dikkat Etmeniz GerekenlerÂ
1) Kışın yağmurlu havalarda arabanızın yol tutuş kabiliyetinin çok azalacağını göz önünde bulundurarak önünüzdeki araç ile mesafenizi koruyun ve hızınızı arttırdıkça takip mesafenizi de artırın.
2) Sisli havalarda sis farlarınızı yakın ve trafik işaretçilerinin uyarılarına uyun.
3) Yolda bulunan buz kar altında kalarak görünmeyebilir ve kötü sürprizlere neden olabilir. Bu nedenle yol düz de olsa hızınızı artırmadan yola devam edin.
4) Mümkünse karlı havalarda dört çeker arabaları seçin.
5) Hava durumu raporlarına dikkat edin.
6) Yolda buz varsa ve ani fren yapmanız gerekiyorsa,
ABS’li arabalarda: Frene çok sert olmamakla beraber güçlüce basın, pedalın titrediÄŸini hissedeceksiniz. Bu ABS’nin çalıştığını gösterir.
ABS’siz arabalarda: Kesinlikle sert bir ÅŸekilde frene basmayın; bunun yerine frene hafifçe basarken motora kompresyon yaptırarak durun.

KIŞ SÜRÜŞ GÜVENLİĞİ

Kaymalar - Kışın genellikle frenleme, hızlanma ve dönüşler sırasında kaymalar olmaktadır. Böyle bir durumda kaldığınızda aşağıdaki işlemleri uygulayabilirsiniz. 

Aracınız arkadan çekişli ise, ayağınızı frenden uzak tutunuz. 

Vitesi boşa alınız. 

Direksiyonu, aracın önünün gitmesini istediğiniz yöne çeviriniz ve tekerleklerde kayma sona ermeden önce direksiyonu tekrar geriye düzeltiniz. 

Kontrolü sağladıktan sonra, yavaşça hızlanınız. 

Ön tekerlek kaymaları sert fren ve hızlanmadan kaynaklanmaktadır. Bu durumu düzeltmek için; 

Freni bırakarak, gaz pedalından da ayağınızı çekiniz. 

Vitesi boşa alınız. 

Eğer çekiş kaybından önce ön tekerlekler yönlendirildiyse, direksiyon simidini döndürmeyiniz. Eğer tekerlekler hafifçe yana kayıyorsa hafifçe fren yapınız. 

Tekerleklerin yolu kavramasını bekleyiniz. Çekiş sağlandığında, direksiyon kontrolünü yeniden kazanmış olacaksınız. 

Aracınız kar veya çamura saplanırsa aşağıdakileri uygulayabilirsiniz: 

Tekerlekleri düz durumda tutarak aracınızın düz gitmesini sağlayın. İleriye gidemiyorsanız, önce geriye doğru gitmeye çalışın. 

Elle kumandalı vites kutusu kullanıyorsanız, tekerleklerin kaymasını önlemek için vitesi 2. vitese alınız., Motoru stop ettirmeden ve çekişi sağlayıncaya kadar gaza yavaşça basınız. 

Kara saplandığı için ilerleyemeyen aracınızın tekerleklerine yol açmak için hafif ileri geri yapınız ve giderek bu mesafeyi artırınız. Tekerleklerin kaymaması ve altını oymaması için fazla güç kullanmayınız. Eğer başarılı olamazsanız, tekerleklerin önüne kum, vb. dökünüz veya paspas seriniz. 

Kış sürüşlerinde beklenmeyen durumlara karşı daha dikkatli olunuz ve öndeki aracı daha güvenli mesafeden takip ediniz. Buzlu, kaygan yollarda, öndeki taşıtları normaldeki takip mesafenizin iki - üç katı mesafeden takip ediniz. 

Kış sürüşlerinde farlarınızı açık tutunuz. Böylece karşıdan gelen araç sürücülerinin sizi daha rahat görmelerini sağlamış olursunuz.

Hayat Kurtaran Trafik Kuralları 

*Taşıt yolu bitişiğinde ve yakınındaki yaya yolu (kaldırım) yoksa banketlerden yürüyün.
* Karşıdan karşıya geçiÅŸlerinizi, Trafik Polisinin bulunduÄŸu yerlerden o da yoksa yaya geçidi, okul geçidi gibi yerlerden yapın.Â
*Yaya geçidi, okul geçidi ve kaldırımların daima sağını kullanın.
*Trafik polisinin düzenleme çalışmalarına, trafik ışıklarına ve iÅŸaret ve levhalarına kesinlikle uyun.Â
*Karayollarına trafiÄŸi güçleÅŸtirecek, tehlikeye düşürecek ve mani olacak ÅŸekilde herhangi bir ÅŸey bırakmayınız ve dökmeyin.Â
*Trafik ışığı ve yetkilinin bulunmadığı yerlerde, taşıtların uzaklık ve hızını kontrol edip güvenliÄŸinizi saÄŸladıktan sonra en kısa doÄŸrultudan en kısa zamanda karşıdan karşıya geçin.Â
*Yayalar için özel olarak yapılmış alt veya üst geçit, yaya köprüsü veya yaya tüneli gibi yerlerden karşıya geçin.Â
*Devamlı çizgilerde, virajlarda, tepe üstlerinde, dar köprü ve tünellerde ilerisi görünmeyen yerlerde önünüzdeki aracı geçmeyin.Â
*Birden fazla ÅŸeritli yollarda trafiÄŸi tehlikeye düşürecek ÅŸekilde iÅŸaret vermeden ÅŸerit deÄŸiÅŸtirmeyin.Â
*Yolun sol ÅŸeridini daima geçi için serbest bırakınız, sol ÅŸeridi devamlı olarak iÅŸgal etmeyin.Â
*12. KavÅŸaklardan ve tepe üstlerine yaklaşırken virajlı yollarda ilerlerken süratinizi azaltın.Â
*Yağışlı havalarda yanınızda zincir, takoz ve çekme halatı bulundurun.Â
*Önünüzdeki araç baÅŸka bir aracı geçmekte ise sizde onu geçmeye çalışmayın.Â
*Geceleri karşılamalarda kısa hüzmeli farlarla geçiÅŸ yapın.Â
*Alkollü iken araç kullanmayın.Â
*Önde giden araçları güvenli ve gerekli mesafeden takip edin.